کودک و نوجوان

سردردهای مکرر در دختران نوجوان؛ آیا هیجان‌های ناگفته می‌توانند نقش داشته باشند؟

جمعی از اساتید دانشگاه خاتمبازبینی علمی: دکتر سعیده صفار هرندی۲۰ مهر ۱۴۰۵۲ دقیقه مطالعه

بینش‌های کلیدی

  • وجود سردرد به‌تنهایی نشانه یک مشکل روان‌شناختی نیست و علل جسمانی نیز باید بررسی شوند.
  • اگر سردردها مکرر هستند، ارزیابی پزشک را در اولویت قرار دهید.
  • نوجوان باید احساس کند که دردش باور می‌شود و برای فهم علت آن، بدون سرزنش یا قضاوت، از او حمایت خواهد شد.

وقتی بدن از فشار روانی خبر می‌دهد

دوران نوجوانی با تغییرات جسمانی، تحولات هیجانی، افزایش انتظارات تحصیلی و حساسیت بیشتر نسبت به روابط اجتماعی همراه است. در این دوره، برخی نوجوانان علاوه بر فشارهای روانی، سردردهای مکرر را نیز تجربه می‌کنند.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که استرس، اضطراب و مشکلات خواب می‌توانند با سردردهای اولیه، از جمله میگرن و سردرد تنشی، ارتباط داشته باشند. بااین‌حال، وجود سردرد به‌تنهایی نشانه یک مشکل روان‌شناختی نیست و علل جسمانی نیز باید بررسی شوند.

چرا فشارهای روانی ممکن است با سردرد همراه شوند؟

۱. استرس تحصیلی و ترس از شکست

نوجوانی که دائماً نگران نمره‌ها، انتظارات والدین یا آینده تحصیلی خود است، ممکن است تنش جسمانی بیشتری تجربه کند. این تنش در برخی افراد می‌تواند در بروز یا تشدید سردرد نقش داشته باشد.

۲. دشواری در بیان هیجان‌ها

بعضی نوجوانان نمی‌توانند به‌آسانی درباره نگرانی، خشم، غم یا تعارض‌های بین‌فردی صحبت کنند. این موضوع به معنای آن نیست که سردرد حتماً بیانگر هیجان سرکوب‌شده است؛ بلکه بررسی تجربه هیجانی نوجوان می‌تواند بخشی از ارزیابی جامع او باشد.

۳. اضطراب و حساسیت به فشارهای روزمره

در برخی نوجوانان، اضطراب با تنش عضلانی، اختلال خواب و افزایش حساسیت به درد همراه است. در چنین شرایطی، توجه به راهبردهای تنظیم هیجان و مدیریت استرس می‌تواند در کنار مراقبت پزشکی مفید باشد.

۴. خواب نامنظم و خستگی ذهنی

کم‌خوابی، تغییر ساعت خواب و استفاده طولانی از صفحه‌نمایش در ساعات پایانی شب ممکن است با سردرد ارتباط داشته باشند. بررسی برنامه خواب و عادت‌های روزانه، یکی از بخش‌های مهم ارزیابی نوجوانی است که مرتب سردرد دارد.

والدین چگونه می‌توانند کمک کنند؟

  • به‌جای پرسیدن مکرر «چرا سردرد داری؟»، با آرامش درباره شرایط روزانه و نگرانی‌های نوجوان گفت‌وگو کنید.
  • الگوی سردرد، زمان بروز آن، کیفیت خواب، شرایط مدرسه و عوامل احتمالی تشدیدکننده را ثبت کنید.
  • برای خواب منظم، استراحت کافی، مصرف آب و وعده‌های غذایی منظم برنامه‌ریزی کنید.
  • احساسات نوجوان را جدی بگیرید، بدون اینکه هر علامت جسمانی را به اضطراب نسبت دهید.
  • اگر سردردها مکرر هستند، ارزیابی پزشک را در اولویت قرار دهید. در صورت تشخیص یا احتمال نقش عوامل روان‌شناختی، همکاری پزشک و روان‌شناس می‌تواند کمک‌کننده باشد.

چه زمانی باید به سردرد توجه فوری کرد؟

سردرد ناگهانی و بسیار شدید، سردرد همراه با تب و سفتی گردن، گیجی، ضعف یا اختلال جدید بینایی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. سردردهای رو به تشدید، بیدارکننده از خواب یا همراه با استفراغ مکرر نیز باید به‌سرعت بررسی شوند.

سخن پایانی

سردرد نوجوان را نباید صرفاً جسمانی یا صرفاً روان‌شناختی دانست. نگاه جامع به سلامت جسم، خواب، هیجان‌ها و شرایط زندگی نوجوان کمک می‌کند نیازهای او دقیق‌تر شناخته شوند. مهم‌تر از همه، نوجوان باید احساس کند که دردش باور می‌شود و برای فهم علت آن، بدون سرزنش یا قضاوت، از او حمایت خواهد شد.

قدم بعدی

کلاس آموزشی بزرگسالان در مرکز
۴ آذر
دوره تربیت درمانگر حضوری
شروع: ۴ آذر ۱۴۰۵
۱۰ جلسهٔ ۱۸۰ دقیقه‌ای، چهارشنبه‌ها
دکتر علیرضا مرتضوی
✓ ثبت‌نام باز

کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی

مشاورهٔ کودک و نوجوانهنردرمانی

حضوریآنلاین

رویکرد درمانی: باور دارم راه ورود به دنیای کودکان بازی و نقاشی است و در جلسات از رویکرد شناختی‌رفتاری (CBT) و تکنیک‌های هنردرمانی کمک می‌گیرم.

مراجعان: کودکنوجوان
درخواست نوبت مشاوره با زهرا محسنی

دکترای تخصصی مشاوره · پست دکترای هنر درمانی از اتریش

مشاورهٔ کودک و نوجوانهنردرمانیوالدگری

حضوریآنلاین

رویکرد درمانی: در جلسه بر پایهٔ رویکرد شناختی‌رفتاری (CBT) کار می‌کنم و از روان‌شناسی مثبت‌گرا و هنردرمانی هم کمک می‌گیرم؛ برای کودک، نقاشی و کار هنری راهی است برای گفتن آنچه هنوز در کلمه نمی‌گنجد.

درخواست نوبت مشاوره با دکتر مرتضوی

منابع

  1. Falla, K., et al. (2020). Psychosocial factors associated with headache in children and adolescents: A systematic review. The Journal of Headache and Pain.
  2. Powers, S. W., et al. (2013). Cognitive behavioral therapy plus amitriptyline for chronic migraine in children and adolescents: A randomized clinical trial. JAMA, 310(24), 2622–2630.
  3. American Migraine Foundation. منابع آموزشی درباره میگرن و سردرد در کودکان و نوجوانان

موضوع‌ها

کودک و نوجواناضطراب و ترسخوابدرس و مدرسه

هم‌رسانی

تلگرامواتس‌اپ

مقاله‌های مرتبط

ویدیوهای مرتبط